Boek
Nederlands

Lily : roman

Paul Claes (auteur)
Twee nichtjes groeien op als vriendinnen, maar de een lijkt geboren voor het geluk, de ander voor het ongeluk.
Onderwerp
Liefde, Vriendschap
Extra onderwerp
Romans
Titel
Lily : roman
Auteur
Paul Claes
Taal
Nederlands
Uitgever
Amsterdam: De Bezige Bij, 2003
191 p.
ISBN
90-234-1162-5

Besprekingen

De sater en het jonge meisje

Paul Claes schreef een verrassend ander boek dan we van hem gewend zijn. Een heldere, rechtlijnig vertelde roman, geworteld in de Vlaamse bodem. De schrijver die literatuur als een code beschouwt die om ontcijfering vraagt, plaatst daarmee zijn argwanende lezers voor een raadsel. Misschien kan Het hart van de schorpioen, waarin hij zich als mens en als schrijver blootgaf, als handleiding dienen.
And now for something completely different. Na zijn reeks epoqueromans met dubbele bodems, gesitueerd in verschillende tijdperken en op wisselende plaatsen in Europa en daarbuiten, verrast Paul Claes zijn lezers met een rechttoe rechtaan verhaal dat doordrenkt is van sappen uit de Vlaamse bodem. Door en door Vlaams, en geworteld in de sfeer van de vroege jaren zestig. Heel herkenbaar voor wie die aan den lijve ervaren heeft. Maar het heeft niet de bedoeling een tijdsbeeld op te hangen of een Vlaamse mentaliteit te typeren. Het is geen pastiche, geen spotprent, geen naturalistisch verhaal (waar wij ons altijd graag aan begeven hebben) over onnoemelijke sociale en psychologische misvormingen van la Flandre profonde. Daarvoor ontbreekt dan weer het onontkoombare determinisme. Bij Paul Claes wordt de levensloop van Lily uitgestippeld door een samenspel van toeval en opportunisme. Nochtans, ja, wellicht was Lily finaal beter af geweest dan op het einde van dit verhaal als ze een ander opvo…Lees verder

Paul Claes en de geschiedenis van de vrouw

De romans van Paul Claes willen, behalve een verhaal vertellen, ook de ideologie van een tijdsgewricht weergeven. In Lily toont hij een meisje dat opgroeit in de jaren vijftig, die ook de jeugdjaren van de schrijver zijn. 'Het enige wat een meisje kon doen, was wachten tot zij van de tirannie van haar vader werd verlost, om vervolgens gebukt te gaan onder de tirannie van haar man.'

Het wel of Paul Claes, de meester van de maskerade en de gelauwerde vertaler van Ulysses (,,het moeilijkste boek op aarde'') zich aan een tragische vrouwengeschiedenis gezet heeft die niets te maken heeft met zijn vorige werk. De flaptekst stempelt het boek zelfs tot een onvervalste smartlap, een bouquetreeksromannetje: ,,Lily zoekt zich een weg in het leven en de liefde. Ze loopt in het spoor van haar vriendin Alice, die alles heeft wat zij ontbeert: charme, durf en verstand. Tijdens een vakantie in een bergdorp voelen ze zich allebei aangetrokken door de aantrekkelijke gids. Gaandeweg krijgt Lily meer zelfvertrouwen. Maar dan neemt haar leven een onverwachte wending.''

Wat nu? Wat is er gebeurd? Paul Claes kijkt op van achter het bureau van zijn sobere werkkamer. Hij staart naar de verschillend gekleurde, zinderende dakpannen op de huizen aan de overkant, laat het leer van zijn sandalen kraken, en haalt diep adem: ,,Elke keer als ik een nieuw boek maak, probeer ik ook ech…Lees verder

Diepzinnige banaliteit

De Vlaamse romancier, dichter, essayist, literatuurwetenschapper en vertaler Paul Claes heeft in zijn romans van de voorbije tien jaar al veel wonderbaarlijke literaire gedaanten aangenomen. Maar wat hij doet in zijn nieuwe boek 'Lily' is een verrassing van een andere orde. De man die er een sport van maakt elk genre binnenstebuiten te keren schrijft een traditionele roman. En dan helt hij meteen over naar de andere kant: 'Lily' is zelfs een banale roman. Tot er een ander verhaal onderuit komt.

'Lily' verhaalt in 36 korte hoofdstukken de groei van de jonge Lily, die zich al op jonge leeftijd aan haar nicht Alice spiegelt en op wankele benen opklimt tot volwassendom. Haar levensverhaal is werkelijk zeemzoet. Ze is niet het populairste meisje van de speelplaats, ze heeft een vriendin die jongens aantrekt als vliegen terwijl ze haar niet zien staan, later heeft ze een auto-ongeluk en vindt geen man, het is me allemaal wat met Lily. Paul Claes sleept Lily mee doorheen alle uitgelezen decors van een stereotiep meisjesboek: het kermisbezoek van de verwonderde kleuter, de ontdekking van taboes en het verborgene door het gefascineerde kind, een treinreis naar de bergen van het ontluikende meisje, de eerste job van de langzaam volwassen wordende vrouw. Daarna de eerste kinderen in de omgeving, de eerste huwelijksnacht, en doorheen alles: kleine vreugde en vooral grote teleurstellingen.

Al na drie hoofdstukken weet je het wel. Het verschil met de vorige romans van Paul Claes …Lees verder

Muurbloempje wordt tragische heldin in Paul Claes' nieuwe roman 'Lily'

Paul Claes heeft een veel bekroond oeuvre als schrijver, dichter, vertaler en essayist opgebouwd. Maar ook als romancier verdiende hij inmiddels zijn sporen. Zijn nieuwste roman 'Lily' is het prachtig ingehouden, tragische verhaal van een meisje dat vrouw wordt in het nog niet door hippiedromen veranderde Leuven.

Aanvankelijk beperkte Paul Claes zich tot het vertalen van andermans meesterwerken. Hij paste zich zo goed aan bij Rimbaud, Rilke en Joyce dat je hun stem nauwelijks meer van de zijne kon onderscheiden. En toen ontpopte de vertaler en vertolker zich tot dichter en romancier, maar niet een die zich op eigen vleugels verhief en vervolgens boven zijn voorbeelden uitsteeg. Claes werd de kampioen van de pastiche, het genre van de bewuste imitatie. Hij schreef pseudo-memoires à la Casanova, gedichten naar het voorbeeld van de groten uit de wereldliteratuur, een quasi-klassiek avonturenverhaal. Hij kreeg erkenning, werd genomineerd voor prijzen, verwierf lauweren en eerbewijzen. Intussen bleef hij een kameleon die meer van kleur verschoot naarmate hij verder doordrong in de verschillende biotopen van de literatuur.

Nu ligt er een nieuw staaltje van Claes' creatieve camouflagetechniek, 'Lily'. Een onvervalste tranentrekker waarin je tegelijk op elke bladzijde proeft welk stilistisch …Lees verder

Lelie onder de doornen

Een man die bij wijze van mentaliteitsgeschiedenis aan vrouwenliteratuur doet: Paul Claes portretteert in 'Lily' de lijdzame wereld van een jong meisje en begint daarmee aan een nieuw, vijfdelig, vrouwelijk romanproject.

MENTALITEITSSTUDIE ECHT GEBEURD

Een boek van Paul Claes is altijd een belevenis. Welke superieure pastiche zou hij nu weer in elkaar hebben geknutseld? In zijn nieuwste roman, Lily, laat hij echter deze keer een spectaculair gewoon Vlaams meisje opdraven, dat het na een auto-ongeval niet onder de markt heeft om met een geschonden gelaat overeind te blijven. Ze wordt door iedereen bedrogen. Misschien bedroog ze ook zichzelf.

Wat bezielt Claes om na zijn flamboyante vijfluik over de meest markante mannelijke protagonisten - een slimme schelm, de zoon van God, een detective-humanist, een kameleontische hoveling, de schrijver zelf - een doodgewoon meisje in de spotlights te plaatsen? Claes vond dat hij na zijn mannelijke autobiografische schetsen in zijn zopas afgesloten vijfluik (verzamelnaam van deze omnibus: De lezer) het aan zichzelf verplicht was om de wereld ook eens te bekijken vanuit een vrouwelijke invalshoek. Vandaar dat het bij Claes begon te kriebelen om zich i…Lees verder

Paul Claes gaat ervan uit dat alles al eens gezegd en geschreven is. Een schrijver kan dan alleen nog variëren, hertoetsen. De manier waarop dat gebeurt, is dan de exponent van de originaliteit. Van de periodes waarnaar hij terugkeert, en de invalshoek die hij kiest, is men bij Claes nooit zeker. De sater (1993) was een regelrechte parodie op Petronius' Satyricon, in De phoenix (1998) tekende hij, met een knipoog naar de moderne speur-dersroman, de mentaliteit en de geest van de 16e-eeuwse renaissance-mens. Het was dus uitkijken naar Lily, zijn nieuwe roman. Wie als lezer niet beseft dat Claes hier een grandioos spel opvoert, voelt zich opgenomen in een regelrechte soap.
Even dacht ik bij de lectuur van Lily terug aan de roman Afgunst van Arie Storm. De man staat in Nederland bekend als de auteur van steengoede romans, die eerder bij andere schrijvers aanslaan dan bij het grote publiek. In Afgunst rekent hij af met de 'formule' die a…Lees verder
Twee nichtjes groeien samen op. De een is rijk, mooi en wereldwijs, de ander is schuchter, arm en raakt tengevolge van een ongeluk haar vader en haar schoonheid kwijt. Het leven van Lily, het tweede meisje, staat in het teken van haar nichtje en bewonderde vriendin, die alles durft, alles kan en alles voor elkaar krijgt. Lily voelt zich vooral schuldig aan haar eigen ongeluk. Het is geen bijzondere roman, de stijl lijkt veelal op die van een eenvoudige damesroman uit het begin van de vorige eeuw, de versimpelde thematiek heeft veel weg van het Naturalisme uit die tijd: een noodlottige somberheid die mensen over zichzelf afriepen. Binnen het werk van Claes, dat eerder terecht werd geroemd, een van zijn mindere boeken. Gebonden; kleine druk.

Over Paul Claes

CC BY 3.0 - Foto van/door Michiel Hendryckx

Paul Claes (Leuven, 30 oktober 1943) is een Vlaams auteur, classicus en literair vertaler.

Biografie

Claes studeerde klassieke, Nederlandse en Engelse letteren en communicatiewetenschappen aan de KU Leuven en promoveerde aldaar tot doctor in de letteren met een proefschrift over de antieke elementen in het werk van Hugo Claus: De mot zit in de mythe (1981). Hij heeft een omvangrijk en veelzijdig oeuvre op zijn naam staan dat romans, essays, poëzie, pastiches, vertalingen, bloemlezingen en een woordenboek omvat. Hij schrijft in diverse talen, waaronder Frans, Engels en Latijn (als Paulus Nicolaus).

Hij doceerde aan de universiteit van Nijmegen en aan de hogescholen van Gent en Antwerpen. Thans is Claes erehoofddocent aan de KU Leuven. Hij is lid van het Guido Gezelle Genootschap. Hij was coscenarist van de strip Reinaert de Vos door HugoKé. Van 2009 tot 2016 was hij huisdichter van het weekblad Knack: …Lees verder op Wikipedia