Boek
Nederlands

Slapende herinneringen

Patrick Modiano (auteur), Maarten Elzinga (vertaler)
Een man mijmert over vrouwen die hij vroeger heeft ontmoet, maar die onbekende schimmen uit het verleden blijven.
Titel
Slapende herinneringen
Auteur
Patrick Modiano
Vertaler
Maarten Elzinga
Taal
Nederlands
Oorspr. taal
Frans
Oorspr. titel
Souvenirs dormants
Uitgever
Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij, 2018
111 p.
ISBN
9789021409542 (hardback)

Besprekingen

Parijs vol blijvende impressies

Het is of Patrick Modiano (1945) nog iets van het hart moest, iets dat meer dan vijftig jaar op zijn gemoed is blijven drukken en waarvan hij zich nu rekenschap wilde geven. Over de inmiddels verjaarde misdaad waarbij hij betrokken was, gaat een deel van Slapende herinneringen. Verder lijkt dit vooral een aanleiding voor Modiano te zijn geweest om nog een keer te schrijven over al die 'vluchtige ontmoetingen' die hij had in de jaren zestig, met mensen die anders voor eeuwig in de vergetelheid zouden verdwijnen.

Agenda's en notitieblokjes moet hij hebben volgeschreven om zich zo lang nadien met zulke precisie ontmoetingen voor de geest te halen: in welk seizoen het was, hoe laat ongeveer en het exacte adres. Zijn herinnering aan zijn bezoek aan 'dokter Péraud', een yogajuf en volgeling van de spirituele leermeester George Gurdjieff is haarscherp: 'die woonkamer had iets rustgevends, met de twee grote ramen die op de tuin uitzagen en het zachte schijnsel van de schemerlamp tussen de ramen, die maar een deel van de kamer verlichtte.'

Andere plaatsen boezemen hem angst in, of geven hem een slecht gevoel, 'negatieve straling'. Modiano spreekt zelfs van een 'speciale gave die vergelijkbaar is met het zesde zintuig van truffelhonden'. Mij lijkt dit een gave van opmerkzaamheid, maar Modiano interesseerde zich in die tijd voor occulte wetenschappen en las esoterische boeken, 'gewoon omdat ik hield van mysteries'.

Parijs is voor Modiano 'bezaaid met fantomen, even talrijk als d…Lees verder

Zoals in zoveel boeken van Patrick Modiano (1945, Nobelprijs 2014) is ook hier weer sprake van een ik-figuur die mijmert over ontmoetingen met mensen in een vroegere periode. In dit geval gaat het om een zestal vrouwen die de verteller in het verleden heeft ontmoet en die ook dit keer weer als schimmen rondwaren in een universum waarin veel onduidelijk en raadselachtig blijft. Het decor is hier ook weer het Parijs van vroeger met als vaste elementen: de bekende straten, de oude buurten, de nachtelijke cafés. Als een slaapwandelaar die op zoek is naar vaste punten in zijn geheugen, zo wordt ook hier de ik-figuur voortgedreven door het nostalgische verlangen te achterhalen wie al die personen waren en wat ze voor hem betekend hebben in het verleden. Het wonderlijke van Modiano is dat hij over een zelfde thema steeds weer romans weet te schrijven die fascineren en de lezer confronteren met het onvermijdelijke verdwijnen van het verleden.

Het geheugen als een ruïne

Nobelprijswinnaar Modiano zwerft door het Parijs van de jaren zestig - 'vol van fantomen'

Voor liefhebbers is het bij elke nieuwe roman van Patrick Modiano alsof je bij de beste banketbakker van de stad je favoriete taartjes mag gaan halen. Je weet, na ruim 25 steeds soberder romans, wat de ingrediënten zijn en hoe het gebakje smaakt. Weinig schrijvers hebben een zo vaste thematiek - het verlies van het verleden, de ontoereikendheid van het geheugen -, zo'n onverwisselbare eigen toon en zijn zo trouw aan één decor: het Parijs van weleer.

Voor de verteller van 'Slapende herinneringen' is de Franse hoofdstad bezaaid met 'fantomen even talrijk als de metrostations' en hun lampjes die vroeger oplichtten wanneer je op de knoppen drukte van het overzichtsbord dat alle verbindingen toonde.

Zoals vaak in de boeken van Modiano heeft ook deze verteller ooit een kostschool bezocht. Er is ook nu weer sprake van cafés waar geheimzinnige vrouwen boeken zitten te lezen of mysterieuze mannen ontmoeten. De achtergrond wordt bevolkt door rijke of j…Lees verder

Over Patrick Modiano

Jean Patrick Modiano (Boulogne-Billancourt, 30 juli 1945) is een Franse schrijver en de winnaar van de Nobelprijs voor de Literatuur 2014. Eerder werd Modiano reeds gelauwerd met onder meer de Grand Prix du Roman van de Académie française (1972) en de prestigieuze Prix Goncourt (1978).

Modiano is de zoon van Louisa Colpijn, een Belgische actrice, en Albert Modiano, een uit het Egyptische Alexandrië afkomstige Joods-Italiaanse man, die elkaar in 1942 in bezet Parijs ontmoetten. Modiano had een vrij eenzame jeugd: zijn ouders waren veel afwezig, zijn broertje stierf op jonge leeftijd en hij zat jaren op strenge katholieke kostscholen. Hij bracht een groot deel van zijn tijd door met het lezen van boeken van schrijvers zoals Louis-Ferdinand Céline, Gustave Flaubert en Marcel Proust (met die laatste wordt hij vaak vergeleken). Op een van zijn scholen kreeg hij les van Raymond Queneau, die hem onder zijn hoede nam en later introduceerde in de literaire wereld door hem mee …Lees verder op Wikipedia